Xôi mâm quả là cách gọi xôi được chuẩn bị để đặt trong mâm quả (mâm lễ) trong các dịp quan trọng của người Việt như:
lễ cưới hỏi
đầy tháng – thôi nôi
lễ cúng – giỗ – Tết
Đây không phải là một loại xôi riêng theo nguyên liệu, mà là xôi dùng làm lễ vật, thường được trình bày rất đẹp và trang trọng.
Đặc điểm của xôi mâm quả
-
Thường làm số lượng lớn
-
Ép khuôn hoặc tạo hình:
- hình tròn
- hình vuông
- hình tháp
- hình hoa sen
-
Có thể trang trí chữ hoặc hoa văn.
Các loại xôi thường dùng trong mâm quả
- Xôi gấc (phổ biến nhất – màu đỏ may mắn
) - Xôi đậu xanh
- Xôi vò
- Xôi lá dứa (màu xanh)
- Xôi nhiều màu tượng trưng ngũ hành.
Ý nghĩa
Xôi trong mâm quả tượng trưng cho:
- sự no đủ
- gắn kết
- lời chúc may mắn và sung túc.
Trong lễ cưới, mâm xôi thường đi kèm:
- trầu cau
- trái cây
- bánh phu thê
- trà rượu.
Tên tiếng Anh (mô tả)
Có thể gọi là:
- Ceremonial sticky rice tray
- Sticky rice offering in Vietnamese ritual tray
Điều thú vị:
Ở nhiều nơi, mâm xôi cưới có thể rất lớn (vài kg nếp) và được chạm hình rồng – phượng hoặc hoa sen, nhìn giống một “tác phẩm nghệ thuật bằng xôi” 
xôi