BÁO CÁO QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH CHO MÔ HÌNH CHUỖI (Nằm trong chuỗi bài về Tài chính cho mô hình chuỗi)

PHẦN 3

V – Kết hợp thông tin trên báo cáo lãi lỗ (PL) và ma trận BCG để đưa ra giải pháp quản trị và tối ưu mô hình chuỗi

  • Như đã trình bày ở hai phần trước, Lợi nhuận bình quân 1 cửa hàng là kết quả bình quân từ PL chuỗi cửa hàng. Việc cải thiện kết quả kinh doanh ở mỗi cửa hàng, đóng các cửa hàng kém hiệu quả, mở thêm các cửa hàng mới sẽ giúp cải thiện lợi nhuận bình quân cũng như tìm được hướng đi tối ưu cho mô hình.

  • Xuyên suốt bài viết này, mình muốn đề cấp đến cách phân loại tình hình hoạt động kinh doanh của các cửa hàng, nhận diện được các cửa hàng “tốt” và “xấu”, thống kê nhóm các đặc điểm của cửa hàng “xấu” để có những phương án điều chính và “tốt” để định hướng cho các cửa hàng tiếp theo.

  • Sau nhiều lần điều chỉnh, doanh nghiệp sẽ dần lựa chọn được mô hình tối ưu theo các nhóm thuộc tính đã được vận hành.

1. Phân loại cửa hàng theo BCG

Mô hình BCG bao gồm 2 trục tương ứng, ở đây mình đang chọn thời gian cửa hàng hoạt động và tỷ suất lợi nhuận của từng cửa hàng:

  • Thời gian cửa hàng hoạt động: Là thời gian tính từ khi cửa hàng khai trương đến hiện tại, mốc phân chia là thời gian tối đa cho phép để cửa hàng đó bắt đầu có lãi. Mốc thời gian này phụ thuộc vào đặc thù từng ngành nghề kinh doanh và mô hình riêng. Có thể lấy bình quân của chính mô hình hiện tại cũng được vì mục tiêu là tối ưu nó tốt hơn.Tùy từng đặc thù ngành nghề kinh doanh mà lựa chọn mốc thời gian phù hợp, trong ví dụ mình sẽ để thời gian này là 6 tháng.

  • Tỷ suất lợi nhuận: Lấy điểm hòa vốn để phân chia, tỷ suất lợi nhuận âm là lỗ, dương là lãi.

Hàng tháng, dựa vào kết quả kinh doanh của từng cửa hàng, phân chia vào các vùng tương ứng với ma trận đã xây dựng trên:

  • Nhóm cửa hàng “Dấu hỏi”: Là các cửa hàng mới mở dưới 6 tháng và đang lỗ, nhóm này cần theo dõi tối ưu. Sau một thời gian các cửa hàng thuộc nhóm này sẽ trở thành 1 trong 3 nhóm còn lại.

  • Nhóm cửa hàng “ Con chó”: Là các cửa hàng đã khai trương trên 6 tháng nhưng vẫn lỗ.

  • Nhóm cửa hàng “ Con bò”: Là các cửa hàng hoạt động trên 6 tháng và đang có lãi.

  • Nhóm cửa hàng “Ngôi sao”: Là các cửa hàng có lãi ngay cả khi hoạt động dưới 6 tháng. Phần lớn nhóm này sau một thời gian sẽ chạy sang nhóm “Con bò”, trong một số trường hợp ngoài ý muốn cũng có thể bất ngờ biến thành chó.

2. Tập hợp nhóm đặc điểm chung của các cửa hàng ở ô “ ngôi sao” và “ con bò”

Trong quá trình phân tích này, sẽ có rất nhiều tiêu chí được đưa ra để xem xét, đánh giá sự giống nhau giữa các cửa hàng trong nhóm và sự khác nhau giữa các cửa hàng khác nhóm, từ đó rút ra được các đặc điểm cần có của mô hình chuẩn. Trong đó có thể kể đến một số tiêu chí quan trọng như: Cấu trúc chi phí, diện tích, số mặt sàn, định biên nhân sự, đặc điểm vị trí,… thậm chí nếu nghiên cứu sâu và số lượng cửa hàng đủ lớn, có thể đưa thêm các yếu tố “linh tinh” khác như đặc điểm của quản lý cửa hàng, tuổi bình quân của nhân viên,… đôi khi chính những yếu tố “vô thưởng vô phạt” này lại là chìa khóa của một mô hình thành công.

  • Đối với nhóm “Con chó”: Đây là những cửa hàng đứng đầu danh sách cần cân nhắc đóng cửa và rút ra các đặc điểm cần tránh khi mở các cửa hàng tiếp theo

  • Đối với nhóm “Con bò”: Khi có nhiều cửa hàng trong nhóm này, mô hình có thể tương đối bên vững.

  • Đối với nhóm “Ngôi sao”: Các cửa hàng này thường mở ra hướng đi mới cho mô hình, với khả năng tối ưu cao hơn và gia tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Ứng dụng ma trận BCG, doanh nghiệp có thể đưa ra các điều chỉnh trong việc tối ưu chuỗi, ưu tiên nguồn lực cho những cửa hàng ở ô ngôi sao và cố giữ những cửa hàng ở ô con bò càng lâu càng tốt.

3. Một số điểm cần lưu ý khi áp dụng ma trận BCG

  • Nên có một số lượng nhất định các cửa hàng được mở ban đầu để đánh giá. Tuy nhiên, quá trình tối ưu này dài hơi và mục tiêu chính là ngày hôm nay tốt hơn hôm qua. Vì vậy, giai đoạn đầu quá trình tối ưu có thể chậm và hơi mất phương hướng, nhưng càng về sau kết quả sẽ càng chuẩn.

  • Việc chọn giới hạn thời gian hoạt động để có lãi có thể linh hoạt, thậm chí khi thấy quá nhiều cửa hàng “ngôi sao” có thể giảm thời gian này xuống để gia tăng tính cạnh tranh cho mô hình.

  • Khi lựa chọn mốc thời gian hoạt động của cửa hàng, cần xét đến yếu tố ngành nghề, đặc thù ngành và Dự đoán được doanh thu của cửa hàng để đưa ra các lựa chọn phù hợp.


Trần Hà Tuấn Anh


Anh Trinh